Trafik güvenliği, hem sürücülerin hem de yayaların can ve mal emniyeti için en önemli unsurlardan biridir. Bu güvenliği tehlikeye atan en ciddi ihlallerden biri de alkollü araç kullanmaktır. Alkolün etkisiyle reflekslerin zayıflaması, dikkat dağınıklığı ve muhakeme yeteneğinin azalması, trafik kazalarına davetiye çıkarmaktadır.
Bu yazımızda, 2025 yılı itibarıyla alkollü araç kullanmanın cezalarını, yasal promil sınırlarını, ehliyete el koyma ve geri alma süreçlerini detaylı bir şekilde ele alacağız.
Yasal Alkol Sınırları: Promil Nedir ve Ne Kadarına İzin Veriliyor?
Trafik kanununa göre alkollü araç kullanma sınırı, kanınızdaki alkol miktarını belirten "promil" değeri ile ölçülür. Türkiye'de 2025 yılı itibarıyla yasal alkol sınırları sürücü ve araç tipine göre farklılık göstermektedir:
Hususi (Özel) Araç Sürücüleri İçin
Yasal sınır 0.50 promildir. Bu değerin üzerindeki bir alkol oranıyla araç kullanırken yakalanmanız durumunda cezai işlem uygulanır.
Ticari Araç Sürücüleri İçin
Kamyon, otobüs, taksi, dolmuş gibi ticari araçları kullanan sürücüler için ise yasal sınır çok daha düşüktür ve 0.20 promil olarak belirlenmiştir. Bu sürücülerin trafikte çok daha yüksek bir sorumluluk taşıdığı unutulmamalıdır.
Alkollü Araç Kullanma Cezaları: 2025 Yılında Sürücüleri Neler Bekliyor?
Alkollü araç kullanırken yakalanmanız durumunda uygulanacak cezalar, bu suçu ilk kez mi işlediğinize, yoksa tekrar edip etmediğinize göre kademeli olarak artmaktadır.
Birinci Kez Alkollü Araç Kullanma Cezası
- İdari Para Cezası: 2025 yılı için belirlenen güncel idari para cezası uygulanır
- Ehliyete El Koyma: Sürücü belgenize 6 ay süreyle el konulur
- Ceza Puanı: Sürücü belgenize 20 ceza puanı işlenir
- Araç Trafikten Men: Araç, trafikten men edilir ve yediemin otoparkına çekilir
İkinci Kez Alkollü Araç Kullanma Cezası (Son 5 Yıl İçinde)
- İdari Para Cezası: İlk cezaya göre daha yüksek bir idari para cezası uygulanır
- Ehliyete El Koyma: Sürücü belgenize 2 yıl süreyle el konulur
- Psiko-teknik Değerlendirme: Ehliyetinizi geri alabilmeniz için sürücülük yetkinliğinizin ve psikolojik durumunuzun değerlendirildiği testlerden geçmeniz zorunludur
Üçüncü Kez ve Daha Fazla (Son 5 Yıl İçinde)
- İdari Para Cezası: Cezaların en yükseği uygulanır
- Ehliyete El Koyma: Sürücü belgenize 5 yıl süreyle el konulur
- Hapis Cezası: Türk Ceza Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca adli işlem başlatılabilir
- Psiko-teknik Değerlendirme: 5 yıllık sürenin sonunda ehliyetinizi geri alabilmek için yine testlerden geçmeniz şarttır
Önemli Not: 1.00 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullanırken yakalanan sürücüler hakkında, trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan (TCK Madde 179) ayrıca adli işlem başlatılır.
Alkolmetreye Üflemeyi Reddetmenin Sonuçları
Trafik kontrolü sırasında polis ekiplerinin alkolmetreye üflemenizi talep etmesi yasal bir haktır. Bu talebi reddetmeniz durumunda, alkollü olduğunuz kabul edilir ve en ağır yaptırımlardan biriyle karşılaşırsınız.
Alkolmetreye üflemeyi reddetmenin 2025 yılı cezası, ikinci kez alkollü yakalanma cezasına eşdeğer olup, ehliyetinize 2 yıl süreyle el konulmasıdır.
Ehliyete El Koyma ve Geri Alma Süreci
Alkolden dolayı ehliyetinize el konulması durumunda, sürücü belgenizi geri alabilmek için izlemeniz gereken prosedür:
1. El Koyma Süresinin Tamamlanması
Kanunda belirtilen 6 ay, 2 yıl veya 5 yıllık el koyma süresinin dolmasını beklemeniz gerekmektedir.
2. İdari Para Cezasının Ödenmesi
Adınıza kesilen idari para cezasının tamamını ödemiş olmanız ve "borcu yoktur" belgesini almanız şarttır.
3. Gerekli Eğitim ve Değerlendirmeler (İkinci ve Üçüncü İhlallerde)
- Sürücü Davranışlarını Geliştirme (SÜDGE) Eğitimi: Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kurumlardan bu eğitimi almanız gerekebilir
- Psiko-teknik Değerlendirme: Dikkat, algı, muhakeme gibi zihinsel ve psikomotor becerilerinizi ölçen testler
- Psikiyatri Muayenesi: Bir psikiyatri uzmanı tarafından sürücülüğünüze engel bir ruhsal durumunuzun olup olmadığı değerlendirilir
4. Başvuru
Gerekli tüm belgelerle (kimlik, ceza ödendi makbuzu, psiko-teknik ve psikiyatri raporları vb.) birlikte ehliyetinize el koyan trafik birimine başvuruda bulunmanız gerekmektedir.
Alkollü Araç Kullanma Cezasına İtiraz Etmek Mümkün Mü?
Kesilen idari para cezasına veya ehliyete el koyma işlemine hukuka aykırı olduğunu düşündüğünüz durumlarda itiraz etme hakkınız bulunmaktadır.
İtiraz Süresi
Cezanın size tebliğ edildiği veya tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 15 gün içinde itirazda bulunmanız gerekmektedir.
İtiraz Mercii
İtiraz, işlemin yapıldığı yerdeki Sulh Ceza Hakimliği'ne bir "itiraz dilekçesi" ile yapılır.
İtiraz Gerekçeleri
- Alkolmetrenin hatalı ölçüm yaptığı
- Kalibrasyonunun bozuk olduğu
- Sağlık sorunlarınızın sonucu etkilediği
- Usulsüz bir işlem yapıldığı
İtirazınızı destekleyecek deliller (örneğin, hemen ardından bir hastaneden alınan kan testi raporu) sunmanız, sürecin lehinize sonuçlanma olasılığını artıracaktır.
Sonuç
Unutmayın, alkollü araç kullanmak sadece yasal bir suç değil, aynı zamanda hem kendi hayatınızı hem de trafikteki diğer masum insanların hayatını hiçe sayan sorumsuzca bir davranıştır.
En güvenli yol, alkol aldıysanız kesinlikle direksiyon başına geçmemektir.
Güvenli ve bilinçli sürüşler dileriz.